วันที่ 25 มีนาคม 2567 ศาสตราจารย์พิเศษ วิศิษฏ์ วิศิษฏ์สรอรรถ ปลัดกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) เปิดเผยว่า กระทรวงดีอีได้ร่วมกับประเทศสมาชิกอาเซียน จัดตั้งคณะทำงาน “ASEAN Working Group on Anti- Online Scams : WG-AS” เพื่อปราบปรามอาชญากรรมออนไลน์และแก๊ง Call Center 

โดยมีการประชุมกันครั้งที่ 1 ณ กรุงพนมเปญ ราชอาณาจักรกัมพูชา อย่างไรก็ตามการประชุมคณะทำงาน WG-AS ถือเป็นผลสำเร็จของประเทศไทยที่ผลักดันให้มีการจัดตั้งคณะทำงานดังกล่าวในระดับภูมิภาคอาเซียนขึ้นมา เพื่อเป็นเวทีความร่วมมือและประสานงานกันอย่างใกล้ชิดระหว่างประเทศสมาชิก ในการต่อสู้กับภัยหลอกลวงออนไลน์ที่เกิดขึ้นในระดับประเทศและระดับอาเซียน ซึ่งปัจจุบันเพิ่มมากขึ้นทั้งในส่วนของปริมาณของการหลอกลวง (cases) และมูลค่าความเสียหาย

ในขณะเดียวกันในระหว่างการประชุม WG-AS มีการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างประเทศสมาชิก ซึ่งปัจจุบันการหลอกลวงออนไลน์ในอาเซียนมีหลากหลายช่องทาง อาทิ SMS โทรศัพท์ และผ่านสื่อสังคมออนไลน์ รวมถึงการแลกเปลี่ยนกฎหมาย กฎระเบียบ แนวทางการจัดการปัญหา การตอบโต้มิจฉาชีพในรูปแบบต่างๆของประเทศสมาชิก ไม่ว่าจะเป็นการควบคุมจำนวนซิม หมายเลขโทรศัพท์มือถือ การลบหรือปิดกั้น URL การเจรจากับผู้ประกอบการสื่อสังคมออนไลน์ การปราบปรามและจับกุม การให้ความรู้และแจ้งเตือนประชาชน เป็นต้น

ทั้งนี้พบว่ายังมีช่องว่างหรือ Gaps จากการดำเนินมาตรการของแต่ละประเทศ และยังไม่มีแนวทางที่ผู้เสียหายจะได้รับเงินคืนเป็นต้น ดังนั้นที่ประชุมได้มีการตกลงให้มีการแลกเปลี่ยนและรวบรวมข้อมูลระหว่างกัน อาทิ สถานะ นโยบาย การกำกับดูแล กฎระเบียบ มาตรการต่างๆ ของแต่ละประเทศ เพื่อยกระดับไปสู่มาตรการและนโยบายการป้องกันและปราบปรามการหลอกลวงออนไลน์ในระดับอาเซียน เช่น การปิดกั้นเว็บไซต์ในอาเซียน การกำหนดกลไกประสานงาน

โดยแต่งตั้งผู้ประสานงานหลักของแต่ละประเทศ เพื่อติดต่อและประสานความร่วมมือได้อย่างทันท่วงที และแลกเปลี่ยนข้อมูล โดยเฉพาะภัยหลอกลวงออนไลน์ที่เกิดขึ้น รวมทั้งการพิจารณาแผนการทำงานของคณะทำงานต่อไป

อย่างไรก็ตามจะมีการประชุมหารือทางไกล เพื่อแลกเปลี่ยนความเห็น อาทิ แนวทางการจัดทำกลไกแลกเปลี่ยนข้อมูลและหลักฐานเกี่ยวกับการหลอกลวงผ่านสื่อออนไลน์ระหว่างอาเซียน การจัดประชุม/สัมมนา การแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นกับผู้เชี่ยวชาญ องค์กรระหว่างประเทศ และผู้เกี่ยวข้องอื่นๆ เป็นต้น

นอกจากนี้กระทรวงดีอี ได้มีการร่วมหารือทวิภาคีกับ H.E. Chenda Thong ประธานหน่วยงานกำกับดูแลกิจการโทรคมนาคม แห่งราชอาณาจักรกัมพูชา (Telecommunication Regulator of Cambodia หรือ TRC) เพื่อร่วมกันขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาการหลอกลวงทางออนไลน์ โดยเป็นการยกระดับการดำเนินการเพื่อปราบปรามแก๊ง Call Center และ Online Scam เป็นปัญหาอาชญากรรมข้ามชาติ ซึ่งประเทศไทยมีบทบาทสำคัญในการยกระดับความร่วมมือและการดำเนินงานของอาเซียน ในการจัดการและรับมือกับปัญหาการหลอกลวงผ่านสื่อออนไลน์

ทั้งนี้จากการประชุมหารือทวิภาคี ประเทศไทยได้แลกเปลี่ยนแนวทางในการดำเนินงานร่วมกับราชอาณาจักรกัมพูชา ซึ่งพบว่าหลายเรื่องมีแนวทางดำเนินการคล้ายกัน แต่มีข้อสังเกตว่าราชอาณาจักรกัมพูชามีแนวทางในการปิดกั้น URL ที่เข้าข่ายหลอกลวง และการส่งข้อมูลให้ผู้ประกอบการโทรคมนาคมและ ISP ดำเนินการปิดกั้นที่มีประสิทธิภาพ ถือว่าเป็นเรื่องที่น่าชื่นชม

โดยราชอาณาจักรกัมพูชาพร้อมจะให้ความร่วมมือกับประเทศไทยเกี่ยวกับปัญหาที่คนไทยข้ามแดนไปทำงานเป็นแก๊ง Call Center ปัญหาบัญชีม้า และในกรณีที่มีการจับและส่งตัวกลับหรือเป็นเรื่องละเอียดอ่อน มีชั้นความลับ หรืออาจกระทบต่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ เห็นควรให้มีการประสานงานกับสถานทูตไทยในราชอาณาจักรกัมพูชาอย่างใกล้ชิดและเพื่อให้การดำเนินการมีความชัดเจนมากยิ่งขึ้นซึ่งทั้ง 2 ฝ่ายได้ตกลงร่วมกันให้มีแพลตฟอร์มในการติดต่อระหว่างกัน “ทั้ง 2 ฝ่ายเห็นชอบร่วมกันในการขยายกรอบความร่วมมือเดิม

โดยจัดทำความร่วมมือ (Memorandum of Understanding: MOU) ฉบับใหม่ เพื่อขยายขอบเขตของความร่วมมือที่จะทำให้ทั้งไทยและกัมพูชาสามารถทำหลายๆ เรื่องในการป้องกันภัยจากเทคโนโลยีได้เพิ่มมากขึ้น และเห็นชอบให้จัดตั้งคณะทำงานร่วมกัน จากการหารือกัมพูชายินดีร่วมกันแก้ไขปัญหาสถานีสัญญาณโทรคมนาคมผิดกฎหมายบริเวณชายแดน

โดยสำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (สำนักงาน กสทช.) จะประสานงานกับ TRC และในด้าน Cybersecurity กัมพูชาแสดงความยินดีที่ สำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.) จะให้การสนับสนุน และแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ThaiCERT และ CambodiaCERT ที่ดีระหว่างกัน”ศาสตราจารย์พิเศษ วิศิษฏ์ กล่าว