1 กันยายน 2569 จากกรณีเมื่อวันที่ 30 สิงหาคม 2569 ที่ผ่านมา นายบรรเจิด อุดมสมุทรหิรัญ ที่ปรึกษาอธิบดีกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ได้รับแจ้งเหตุและประสานงานด่วนไปยัง ศูนย์วิจัยทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งอ่าวไทยตอนบน (ศวทบ.) และ สำนักทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งที่ 2 (สทช. 2) เพื่อเข้าตรวจสอบซากวาฬบรูด้า บริเวณริมเขื่อนหิน ชุมชนคลองเสาธง ต.บางปู อ.เมืองสมุทรปราการ จ.สมุทรปราการ และในวันที่ 31 สิงหาคม 2569 ทีมสัตวแพทย์และนักวิชาการ พร้อมด้วยเครือข่ายรักษ์อ่าวไทยตอนบน และอาสาสมัคร ได้ระดมกำลังลงพื้นที่ปฏิบัติการชันสูตรซากอย่างละเอียด

ผลการตรวจสอบพบว่า วาฬตัวดังกล่าวเป็นวาฬบรูด้า (Bryde's Whale) เพศผู้ วัยก่อนเจริญพันธุ์ มีความยาวลำตัว 10.70 เมตร แม้สภาพซากจะเริ่มเน่าเปื่อยและมีบางส่วนสูญหาย แต่เนื้อเยื่อและชั้นไขมันยังคงมีความหนา (2.8–4.0 เซนติเมตร) บ่งบอกถึงความสมบูรณ์ของร่างกายที่ดี

อย่างไรก็ตาม ผลการผ่าพิสูจน์ทางสัตวแพทย์พบร่องรอยบาดแผลฉกรรจ์ภายใน ได้แก่ พบรอยช้ำและคั่งเลือดบริเวณส่วนหัว มีเศษกระดูกขากรรไกรบนฝังในเนื้อเยื่อ และกระดูกขากรรไกรบนหัก พบภาวะกระเพาะอาหารและลำไส้เคลื่อนออกจากช่องท้องมาอยู่ใต้ผิวหนัง (Traumatic lumbar hernia) อันเนื่องมาจากแรงกระแทกจากวัตถุไม่มีคมอย่างรุนแรง ส่งผลให้กล้ามเนื้อและพังผืดข้างลำตัวฉีกขาด ทีมสัตวแพทย์สรุปสาเหตุการเสียชีวิตว่า เกิดจากการได้รับแรงกระแทกอย่างรุนแรงบริเวณส่วนหัวและขากรรไกร ส่งผลให้เกิดภาวะช็อกจากการบาดเจ็บรุนแรงร่วมกับการสูญเสียเลือด

นอกจากนี้ จากการตรวจสอบลักษณะทางกายภาพร่วมกับฐานข้อมูลการพบเห็นวาฬในอ่าวไทย ทำให้สันนิษฐานได้ว่า วาฬบรูด้าผู้เคราะห์ร้ายตัวนี้คือ "เจ้ามาลี" ลูกวาฬตัวที่ 6 ของแม่กันยา ซึ่งเคยถูกบันทึกภาพการพบเห็นครั้งแรกโดยคุณจิรายุ เอกกุล เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2564 การสูญเสียในครั้งนี้จึงนับเป็นความสูญเสียครั้งใหญ่ของประชากรวาฬบรูด้าในเขตอ่าวไทยตอนบน

กรมฯ ขอความร่วมมือทุกภาคส่วนร่วมมือ "ลดความเร็ว-เว้นระยะ" เพื่อความปลอดภัยของวาฬไทยจากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น พร้อมกับแสดงความห่วงใยต่อสถานการณ์สัตว์ทะเลหายาก และย้ำเตือนไปยังพี่น้องประชาชน ชาวประมง ผู้ประกอบการเรือท่องเที่ยว หรือเรือขนส่งที่สัญจรในพื้นที่อ่าวไทยตอนบน ปฏิบัติตามแนวทางการอนุรักษ์อย่างเคร่งครัด เมื่อแล่นเรือเข้าสู่เขตอาศัยของวาฬบรูด้า เพื่อเพิ่มระยะเวลาในการสังเกตการณ์และหยุดเรือ ไม่นำเรือเข้าประชิดตัววาฬจนเกินไป ห้ามขับเรือตัดผ่านเส้นทางการเคลื่อนที่หรือพุ่งเข้าหาฝูงวาฬอย่างกะทันหัน

มาตรการเหล่านี้ไม่เพียงแต่ช่วยป้องกันอุบัติเหตุเรือชนวาฬแล้ว แต่ยังเป็นการสร้างจิตสำนึกร่วมกันในการดูแลทรัพยากรธรรมชาติทางทะเล เพื่อให้ "วาฬบรูด้า" สัญลักษณ์แห่งความอุดมสมบูรณ์ของท้องทะเลไทย สามารถแหวกว่ายหากินและดำรงชีวิตอยู่อย่างปลอดภัยและยั่งยืนสืบไป

ที่มา กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง